Kwaliteitskeurmerken in de zorg

Kiezen voor HKZ, NEN of ISO?

Sinds 2010 kunnen zorginstellingen kiezen om zich te certificeren voor HKZ, ISO of NEN. Een kwaliteitssysteem in de zorg is wel erg belangrijk aangezien de zorgsector dit steeds vaker aantoonbaar wilt hebben. HKZ is een norm speciaal toegespitst naar de zorg, deze zijn compatibel met ISO9001. Het verschil ligt in het feit dat ISO9001 minder gedetailleerd is dan HKZ, zo hebben praktijken wel meer vrijheid om hun kwaliteitsmanagementsysteem in te richten op hun eigen manier. In de basis zijn de normen wel allemaal gericht op het benutten van kansen, beheersen van risico’s en het continu verbeteren van de organisatie.

Wat is ISO 9001?

ISO9001 is een wereldwijde erkende norm met eisen op het gebied van kwaliteitsmanagement. Hierdoor is er een maatstaf voor transpiratie en betrouwbaarheid in de markt. Met ISO 9001 kwaliteitsmanagement borgt u constant verbetering van kwaliteit zodat u steeds beter aan de behoeften van de klant/cliënt kan voldoen.

Deze norm is de generieke norm voor kwaliteitsmanagement. De doelgroep is dan ook zorginstellingen die juist gebruik willen maken van een generieke norm zodat er optimale vrijheid is in het maken van keuzes in het opmaken van een kwaliteitssysteem. De nieuwste versie is de ISO9001:2015, deze is gebaseerd op Annex SL, de nieuwe HLS, dat een raamwerk met zich meebrengt dat toepasbaar is op alle managementsystemen. Denk hierbij aan millieumanagementsystemen (14001) en informatiebeveiligingssystemen (27001).

Wat is NEN-EN 15224?

De NEN-EN 15224 norm, ook wel ISO9001 voor de zorg, is een norm die in zorg en welzijn gebruikt kan worden. De norm omvat alle eisen van ISO 9001, alleen zijn deze uitgebreid en verduidelijkt in de context van de zorg. Zorginstellingen die geen branche specifieke kwaliteitsmanagementsysteemnorm hebben, kunnen gebruik maken van de NEN-EN 15224, maar ook instellingen zoals eerstelijnszorg, jeugdzorg, ziekenhuiszorg etc.

Als u de kwaliteitszorg wil beheersen en ontwikkelen maar dit wel wilt toespitsen op het zorgproces, voldoet deze norm aan de verwachtingen.

Wat is HKZ?

HKZ, Harmonisch Kwaliteitsbeoordeling in de Zorgsector, is een set normen die gecreëerd zijn voor ruim 30 branches in Zorg en Welzijn om kwaliteit en veiligheid te waarborgen. HKZ staat voor een duurzame kwaliteitsverbetering in de zorg. De norm is afgeleid van ISO, maar is toegespitst naar de zorg en dus concreter dan de ISO norm.

Met een HKZ keurmerk kan een zorginstelling aantonen dat de kwaliteit van hun organisatie op orde is, zij risico’s in kaart hebben gebracht en hierop kunnen anticiperen. HKZ helpt organisaties een systeem op te zetten wat bijdraagt aan leren en verbeteren in de dagelijkse praktijk.

De voordelen en nadelen

Vrijheid is het grootste voordeel van een ISO certificering. Hierdoor kunnen instanties zelf bepalen wat zij belangrijk vinden als het gaat om het realiseren van kwaliteit, maar ook welke onderwerpen niet van belang zijn. Hierdoor staat professionaliteit en vakmanschap van werknemers op de eerste plaats, in plaats van protocollen en beleidsdocumenten.

De NEN-EN 15334 zit tussen de HKZ norm en de ISO norm in, aangezien HKZ specifiek is toegespitst op specifieke zorgprocessen, terwijl ISO erg algemeen is.

Hoewel de ISO9001 en NEN-EN15334 normen internationaal worden gebruikt, is HKZ speciaal gemaakt voor Nederlandse zorginstellingen. Het voordeel van het gebruik van NEN-EN15224 is dat de norm specifiek gericht is op kwaliteitsbeleid in de zorg, terwijl het wel de eisen van ISO aanhoudt. Het HKZ keurmerk bevat meer eisen dan de ISO norm, hierdoor lijkt het proces om de HKZ certificering te behalen lastiger dan een ISO certificering te behalen. Dit hoeft niet zo te zijn, aangezien bij een ISO certificering organisaties ook moeten vaststellen wat de risico’s zijn en welke doelstellingen belang is. Dit leidt vaak tot dezelfde risico’s en doelstellingen die uitgewerkt zijn in de HKZ norm.

Welke norm past voor mijn organisatie?

Organisaties komen vaak met de vraag welke norm binnen hun organisatie past.

Een aantal vragen die uw op weg kunnen helpen zijn:

  • Wat zijn de eisen in uw omgeving? Wat vragen de stakeholders van je?
  • Wilt u meer op weg geholpen worden in het proces?

Als een zorgorganisatie keuzevrijheid wil in het inrichten van haar kwaliteitssysteem dan is ISO 9001:2015 een aanrader. De organisatie moet wel voldoen aan de normstructuur maar kan bij de inrichting van het kwaliteitssysteem meer eigen keuzes maken.

HKZ is een bekende norm binnen Nederland en wordt mede daarom vaak vanuit verzekeraars, opdrachtgevers of gemeenten gevraagd. De sector specifieke HKZ-normen volgen in grote lijnen de ISO structuur, maar bieden meer structuur en richting. Een deel van het denkwerk is al voor u gedaan.

Wat is het verschil in certificering?

Het staat elke zorgorganisatie vrij te bepalen hoe en op basis van welke norm ze wil certificeren. Er zit verschil in waar certificerende instellingen (CI) nadruk op leggen wanneer zij een audit doen. Waar het accent ligt, bepalen de auditoren. De ene CI legt de nadruk op processen en procesrisico’s terwijl de andere CI meer nadruk legt op de organisatie cultuur, hoe organisatiedoelstellingen geformuleerd zijn en hoe dit gemeten wordt. Het loont om dus vooraf met de CI af te stemmen welk accent jij als klant wenselijk vind. Op deze manier heb je meer kans op een CI die bij jouw organisatie past. Bekende CI’s zijn Dekra, Kiwa, DNV, Lloyds, Brand Compliance en Keurmerkinstituut.

Wat biedt eQuse een zorgorganisatie?

eQuse wordt in de zorg sector veel ingezet als digitale omgeving om het kwaliteitssysteem in te richten, of dit nu gaat om ISO 9001:2015, NEN 15224 of HKZ. eQuse biedt met haar partners hierin een basis-opzet, best-practices en voorbeeld documenten. Begeleiding kan zo beperkt worden om deze basis toe te schrijven naar de eigen organisatie.

Maar er zijn vaak meerdere redenen voor een organisatie om voor eQuse te kiezen zoals de wens om te plannen en te verbeteren aan de hand van de centrale kalender of het digitaliseren van registraties en (incident)meldingen.

Neem contact met ons op over de mogelijkheden bij jouw organisatie